Stawki podatku

Obecnie, na mocy znowelizowanego art. 146a ustawy o VAT podwyższone stawki podatku (tj. 23%, 8%, 7% i 4%) obowiązują do 31 grudnia 2016 r.

Stawka podstawowa podatku od towarów i usług wynosi obecnie 23%.

Przepisy ustawy o podatku od towarów przewidują obecnie stosowanie dwóch stawek obniżonych:  8% i 5%.

Stawka podatku w wysokości 8% ma zastosowanie m.in.:

–   dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług;

–   do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Z dniem 1 stycznia 2011 r. wprowadzono do polskiego systemu VAT drugą stawkę obniżoną w  wysokości 5% (stawka ta nie ma charakteru przejściowego). Listę towarów objętych stawką 5% zawiera załącznik nr 10 do ustawy o podatku od towarów i usług, który obejmuje podstawowe produkty żywnościowe (np. chleb, nabiał, przetwory mięsne, produkty zbożowe: mąka, kasze, makaron, soki), książki drukowane oraz wydawane na dyskach, taśmach i innych nośnikach oraz czasopisma specjalistyczne.

W wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów oraz w eksporcie towarów stawka podatku wynosi  0%.

Stawka 0% ma również zastosowanie do:

–     czynności wymienionych w art. 83 ustawy o podatku od towarów i usług, w tym m.in. do: towarów i usług związanych z transportem morskim i lotniczym oraz środkami tego transportu, usług związanych z eksportem towarów, usług transportu międzynarodowego;

–     niektórych usług świadczonych przez podmioty prowadzące działalność w zakresie turystyki (dotyczy to usług świadczonych dla bezpośredniej korzyści turysty poza terytorium Wspólnoty – art. 119 ustawy o podatku od towarów i usług).

Zastosowanie stawki VAT w wysokości 0% do danej czynności oznacza brak opodatkowania (ciężaru fiskalnego) przy jednoczesnym uznaniu tej transakcji za sprzedaż opodatkowaną, co umożliwia odliczenie podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług z nią związanych (stawka 0% działa jak zwolnienie z VAT z prawem do odliczenia).

W przypadku świadczenia przez podatnika usług, w tym w zakresie handlu i gastronomii, kwota podatku należnego jest obliczana jako iloczyn wartości dostawy i stawki:

1) 18,70% – dla towarów i usług objętych stawką podatku 23%;

2) 7,41% – dla towarów i usług objętych stawką podatku 8%;

3) 4,76% – dla towarów i usług objętych stawką podatku 5%.

Stawka ryczałtu, w przypadku podatników świadczących usługi taksówek osobowych, którzy wybrali opodatkowanie tych usług w formie ryczałtu, wynosi obecnie 4% (stawka ta ma charakter przejściowy do czasu obowiązywania stawki podstawowej w wysokości 23% i zastąpiła stawkę 3%).

Przepisy ustawy upoważniają ministra właściwego do spraw finansów publicznych do obniżania w drodze rozporządzenia stawki podatku do wysokości 0%, 5% lub 8% dla dostaw niektórych towarów i świadczenia niektórych usług oraz do określania warunków stosowania stawek obniżonych. Obecnie zakres towarów i usług, dla których obniżono stawkę podstawową jest określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2013 r. w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych (Dz. U. poz. 1719).